ΦΛΩΡΙΝΑ ΤΣΑΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΩΜΑΝΩΦ: Ο ΑΓΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ «ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ» ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΑΣΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΠΟ ΒΟΡΡΑΝ! Θρησκευτικοπολιτικό ιστοριογράφημα - ΡΑΔΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑ ΡΑΔΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑ : ΤΣΑΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΩΜΑΝΩΦ: Ο ΑΓΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ «ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ» ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΑΣΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΠΟ ΒΟΡΡΑΝ! Θρησκευτικοπολιτικό ιστοριογράφημα

.

.

Κυριακή, 28 Δεκεμβρίου 2014

ΤΣΑΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΩΜΑΝΩΦ: Ο ΑΓΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ «ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ» ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΑΣΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΠΟ ΒΟΡΡΑΝ! Θρησκευτικοπολιτικό ιστοριογράφημα

Κάθε λαός δημιουργεί θρύλλους και θρησκευτικές δοξασίες, που χαράζονται  στο συλλογικό υποσυνείδητο σε ιδιαίτερα ταραγμένες και φορτισμένες ιστορικά περιόδους , έρχονται δε  στο προσκήνιο χρόνια μετά την πάροδο των ιστορικών γεγονότων, τόσο πιο  συναισθηματικά φορτισμένες όσο αγριότερες υπήρξαν οι καταστάσεις, οι συνθήκες και τα γενεσιουργά γεγονότα…









      Είναι γεγονός  ότι η προσπάθεια  να μετεξελιχθεί  η παλιά ορθόδοξη  Βυζαντινή Ρωσία σε ένα  ιδιόμορφο  «κομμουνιστικοφανές» πολυεθνικό ανομικό μόρφωμα και ιδιαίτερα ο τρόπος με τον οποίο  αυτό  επιχειρήθηκε , επέφερε τελικά τάση ιστορικής δικαίωσης  της  θεοκρατικής φεουδαρχίας  στη  βόρεια προέκταση του Ανατολικού  Ρωμαϊκού Κράτους , όπου  προσέφυγε η  Βυζαντινή  διανόηση, μετά την πτώση  της Πόλης  που ίδρυσε  ο τριγενής Μέγας και Αγιος  Κων/νος, στο μέγα  γεωστρατηγικό σταυροδρόμι  ηπείρων, θαλασσών και πολιτισμών, στην πόλη  του Βύζαντα του Μεγαρέα.  Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, ακολούθησε η Αγία Πετρούπολη.

   Η εξορία  των ορθοδόξων  στη  Σιβηρία, ως  οπαδών του μοναρχισμού  στη Ρωσία, μαζί με τον εξοβελισμό  ελλήνων ορθοδόξων της Ρωσίας  ,ως  φιλικών προς το προηγούμενο  καθεστώς , είχε σαν στόχευση(για πολλούς ιστορικούς ) το ξερίζωμα των απομειναριών  της ιδέας  της  Ορθόδοξης  Ανατολής , δηλαδή  της  τεχνητής διαμάχης μεταξύ του αιωνίως  παθόντος  Ανατολικού Ρωμαϊκού  Κράτους , προς όφελος  του Δυτικού Ρωμαϊκού  Κράτους, εναλλασσόμενων των κέντρων αποφάσεων και των επιμέρους λεπτομερειών-ισορροπιών.
   Η άνοδος  αφενός  του  Οθωμανισμού, αφετέρου ιστορικά  του  Γερμανισμού  και  κατά τρίτον του πολιτικού μέρους του Δυτικισμού και  Σιωνισμού, αιωνίως εκεί  συνέτεινε και κατέτεινε, στην αποδυνάμωση   του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους της Κωνσταντίνειας ισοπολιτείας,  που αποτελούσε  συνέχεια  της Αλεξάνδρειας ισοπολιτείας  στην Ευρασία.
      Και δεν μιλάει κανείς μόνο για το τροχιοδεικτικό πολυεθνικό ψευδοκρατίδιο των Βαλκανίων, που εμποδίζει  τη συνεννόηση  4  ορθόδοξων κατά βάση λαών(Ελλήνων, Σέρβων, Βουλγάρων, Αλβανών), αμέσως μετά  την για πολλούς «δυτικοκίνητη»  επανάσταση των Μπολτσεβίκων στη Ρωσία, υπό το αιώνιο άγχος και μέλημα μήπως η Ρωσία πάρει την ηγεσία ολόκληρου του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους(  αντί να το έχει επιδιώξει η ίδια η Δύση, με μακροχρόνιες συμφωνίες, επιδιώκοντας την μακροχρόνια  σταθερότητα, που οικονομικά-πολιτικά  ίσως  επιθυμούσε).
     Πολλοί μάλιστα ιστορικοί δεν αποκλείουν  ακόμα και τη δημιουργία αφενός κοσμοθεωριών-ισμών(φιλελευθερισμός-σοσιαλισμός) , αφετέρου και θρησκειών(ισλάμ) , προκειμένου  να τακτοποιείται, ικανοποιείται και  ελέγχεται  όλο το γεωγραφικό εύρος  της  Δυτικής Ευρασίας , με την τακτική της διοίκησης δια της διαιρέσεως.

  Αντί  να διδαχθούν όλοι, σε Ανατολή και Δύση, από το σκεπτικό  του Μεγάλου Κωνσταντίνου και να παραδεχθούν  την μέγιστη  γεωπολιτική και γεωϊστορική κομβικότητα  του Βοσπόρου , ως  μείζονα Πρωτεύουσα, αντί της Ρώμης ή παράλληλα με την Ρώμη , επελέγει  η μονοκυριαρχία της Ρώμης και του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους και των ατλαντικών  και  νοτιοανατολικών μεσογειακών αποικιών του.

           
           


  Αποτέλεσμα των παραπάνω , ακριβώς η  εξ  αντιδράσεως  και αντανακλάσεως  επαναφορά  της διωκόμενης  κατά τόπους ιστορίας και των επιμέρους  εθνικών ή θρησκευτικών  καταβολών , αντί  της επιδιωκόμενης   δυτικογενούς παγκοσμιοποίησης, μη βασιζόμενης στις  ισοπολιτείες  επί εθνών και θρησκειών  αλλά στις ανομικές  ισοαλλοπροσαλλίες  πολυεθνικών  προσώπων-οικονομικών συμφερόντων , αντί να θυσιάζουν στους θεούς των άλλων ,να  διώκουν τους άλλους για τους θεούς τους.
    Αντί αυτοκρατορίες πάνω σε αρχές και αξίες εθνών, πολυεθνικές-διεθνιστικές μικτές  οικονομικές αυτοκρατορίες , χωρίς  επιμέρους εθνικότητες.
    Αντί για ανεξιθρησκείες σε ακεραιότητες  δοξασιών εκάστη, πολυφυλετικές ιστορικές- πολιτικές  και μη μικτές «ομοφυλοφιλίες»  μετά των ανάλογων «ανομικοτήτων»  τους.
     «Νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν»  είναι η γνωστή  επιγραφή  στην Βυζαντινή Κρήνη, που διαβάζεται ( όχι τυχαία) και ανάποδα, δια της δικέφαλης ορθοδόξου κουλτούρας.

    Διότι και οι θρησκείες και τα έθνη ακόμα και «όπια των λαών» να είναι , επιφέρουν  ιστορικά κοινωνικά  και γεωπολιτικά –γεωϊστορικά αποτελέσματα και χωρίς τον οικονομικό πρωταρχισμό.
    Επιπλέον  τα έθνη και οι θρησκείες αναπτύσσουν ένστικτα συλλογικής αυτοσυντήρησης, ιδιαίτερα σε  ταραγμένες ιστορικά και γεωστρατηγικά  περιόδους.
    Προς τούτο άπαντες οι ισχυροί της γής, ας δουν ότι  ακόμα και το νερό στο κρασί ήταν πανάρχαιο αρχαιοελληνικό έθιμο, «ίνα μη  καθίσταται  οι οίνος άκρατος».
   Εκ των άνω συνάγεται ότι η ελληνική σκέψη-παράδοση (όλων των καμπών της ιστορίας )  είναι αδύνατο να ξεριζωθεί από την ψυχοσύνθεση της ανθρωπότητας, αφενός διότι «κι οι διώκτες ακόμα Σαούλ θα γινόταν  Απόστολοι Παύλοι», αφετέρου  κι αφρικανοί θα άνοιγαν  ελληνικά βιβλιοπωλεία, στην περίπτωση  που δεν έμενε στη γη ούτε ένας έλληνας.
  Εμφανώς   και η Δύση και η Ανατολή, στις κατάλληλες στιγμές, επιστρέφει   στην ελληνική (κλασσική  ή ελληνογενή βυζαντινή ή ελληνιστική ) κουλτούρα, ικανοποιώντας την εσωτερική ανάγκη ισορροπίας , δικαιοσύνης και δημοκρατίας…
   Ισως γιατί ποτέ δεν ήταν μόνο ελληνική αλλά προαιώνια, οικουμενική και παγκόσμια.

   Στα παραπάνω πλαίσια έχει πραγματικά ιστορικοθρησκευτικό ενδιαφέρον  η  σύγχρονη αγιοποίηση όλης  της  τσαρικής  οικογένειας  των Ρωμανώφ , από την επίσημη  εκκλησία της Ρωσίας.



    Ιδιαίτερης  μεγαλοπρέπειας έχει η αγιοποίηση  του ίδιου του τσάρου Νικόλαου Ρωμανώφ:



   Αυτό πραγματεύεται  το παρακάτω  σχετικό άρθρο (ικανού ερευνητικού εύρους ), που κριτικά και ιστορικοθρησκευτικά  αναδημοσιεύεται , στην θέση υστερογράφου  του παρόντος.




                                                          Ο ρους της ιστορίας


ΥΓ:    Είναι άγιοι οι Ρωμανώφ;

         Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης
http://www.oodegr.co/oode/synaxaristis/agioi_rwsias/tsaros_1.htm


 Όταν το 1981 η Ρωσική Ορθόδοξος Εκκλησία της Διασποράς αναγνώρισε ως μάρτυρες της Ορθοδοξίας και αγίους τον τελευταίο τσάρο της Ρωσίας Νικόλαο Β΄ Ρωμανώφ και την οικογένειά του (που δολοφονήθηκαν από τους μπολσεβίκους στις 17 Ιουλίου 1918), πολλοί πιστοί σκανδαλίστηκαν, ενώ οι «άπιστοι» κάγχασαν, πιστεύοντας ότι διαπίστωσαν «για μια ακόμη φορά» το συντηρητισμό και τις κρυπτοφασιστικές (εν προκειμένω φιλομοναρχικές) τάσεις των ορθόδοξων χριστιανών και των παπάδων μας, που δεν είμαστε –όπως νομίζουν– παρά μια μάζα αμόρφωτων και φανατικών «θρησκόληπτων», γεμάτων ψυχοπαθολογικά προβλήματα κάθε είδους.
Το 2000 η αγιότητα της τσαρικής οικογένειας διακηρύχθηκε και από τον πιο «επίσημο εκφραστή» της εν Ρωσία Ορθοδοξίας, το Πατριαρχείο Μόσχας. Και αυτό ακόμη προκάλεσε τα ίδια προβλήματα, αφού στην εποχή μας (εποχή όπου ο καθένας επιπόλαια θεωρεί ότι είναι σοφότερος από τους άλλους) κανένα κύρος δεν έχει στις συνειδήσεις πολλών η απόφαση μιας πατριαρχικής συνόδου, ακόμη κι αν εκφράζει μια ολόκληρη τοπική Εκκλησία.
Κι εγώ τότε απόρησα και λυπήθηκα, μη μπορώντας (από την άγνοιά μου) να καταλάβω πού οι Ρώσοι αδελφοί μου είδαν την ιδιότητα του μάρτυρα στα μέλη της τσαρικής οικογένειας. Πίστεψα μάλιστα –οδηγημένος από τα ΜΜΕ– ότι πρόκειται για μια ομάδα συντηρητικών, που εκφράζουν περιθωριακές και όντως φιλομοναρχικές τάσεις.
Τώρα έχουν περάσει χρόνια και, αν και ηθικά είμαι ακόμη αρχάριος, οι γνώσεις μου έχουν αυξηθεί. Τώρα καταλαβαίνω πώς σκέφτηκαν οι Ρώσοι αδελφοί μου και καταλαβαίνω και πώς σκέφτηκα εγώ, όταν αμφέβαλλα και απορούσα: σκέφτηκα ως δειλός κοσμικός, που ερμηνεύει την ανθρώπινη ιστορία μόνο με βάση τα δυτικά ερμηνευτικά μοντέλα, που προέρχονται από ιδεολογίες, και δεν κατανοεί το πνευματικό νόημα της ανθρώπινης ιστορίας.
Γι’ αυτό θα προσπαθήσω εδώ, χάριτι Θεού, να εξηγήσω με λίγα λόγια το σκεπτικό της αγιοκατάταξης των τελευταίων Ρωμανώφ. Είναι σίγουρο ότι όποιος δεν πιστεύει ότι υπάρχει καν η αγιότητα, ως πραγματική κατάσταση στον άνθρωπο, θα θεωρήσει ανόητο και θρησκόληπτο αυτό το σκεπτικό. Όποιος πιστεύει ότι «άγιος» είναι μόνον ένας ανθρώπινος τίτλος, που τον απονέμουν άνθρωποι τιμητικά σε όποιον θέλουν να τιμήσουν, αυτός σίγουρα δε θα βρει λόγο να απονεμηθεί ο τίτλος αυτός στους τελευταίους Ρωμανώφ. Κι αυτός όμως ακόμη ελπίζω να κατανοήσει το σκεπτικό των ορθόδοξων Ρώσων και να τους δώσει λίγο χώρο να υπάρχουν κι αυτοί πάνω στη Γη. Ιδιαίτερα στη μεταμοντέρνα εποχή μας, που έχει την τάση να αποδέχεται με θαυμασμό μέχρι αγιοποίησης την κουλτούρα κάθε λαού, ακόμη και την πλέον πρωτόγονη ειδωλολατρία, ελπίζω να βρει λίγο οξυγόνο να αναπνεύσει στις συνειδήσεις σας και μια ορθόδοξη χριστιανική κουλτούρα, ακόμη κι αν διαφωνείτε με την οπτική της.
Όμως όποιος κατανοεί το πνευματικό νόημα της ιστορίας, αυτός θα νιώσει, έστω μέσα στην καρδιά του, ποια είναι η αλήθεια.

Πέθαναν για την πίστη οι Ρωμανώφ;

Τα μέλη της τελευταίας τσαρικής οικογένειας ήταν:
ο τσάρος Νικόλαος Β΄ Ρωμανώφ,
η σύζυγός του τσαρίνα Αλεξάνδρα Θεοδώροβνα,









οι κόρες τους ΌλγαΤατιάναΜαρία και Αναστασία,ο γιος τους τσάρεβιτς Αλέξιος (ασθενής, δε μπορούσε να περπατήσει).
Μαζί τους θανατώθηκαν ο γιατρός Μποτκίν και τα μέλη του προσωπικού της τσαρικής οικογένειας, ΧαρίτωνωφΤρουπ και Ντεμίντοβα. Η Ντεμίντοβα και η μικρή πριγκίπισσα Αναστασία θανατώθηκαν με χτυπήματα από ξιφολόγχες και όχι με πυροβολισμό.
Μετά τη δολοφονία, που έγινε νύχτα σε ένα υπόγειο στο Αικατερίνμπουργκ, τα σώματα των νεκρών μεταφέρθηκαν στα μεταλλεία σιδήρου Άνω Ίσετσκ, όπου τεμαχίστηκαν και κάηκαν, για να εξαφανιστούν. Τις λεπτομέρειες των γεγονότων αποκάλυψε αργότερα ο επικεφαλής των εκτελεστών Γιάνκελ Γιουρόφσκυ 
. Κανονική χριστιανική κηδεία τους έγινε μόλις το 1998, αφού το 1991 είχαν ανακαλυφθεί τα ισχνά απομεινάρια τους και ταυτοποιηθεί μετά από εξαντλητική επιστημονική έρευνα (εξέταση DNA).
Τα ανήλικα παιδιά των τσάρων ασφαλώς εύκολα γίνονται αποδεκτά ως μάρτυρες. Κάθε αθώο θύμα έχει μια ιερότητα, όχι μόνο για μας τους χριστιανούς, αλλά ακόμη και για ουμανιστές «άθεους» όλων των αποχρώσεων. Δίκαια λοιπόν τα παιδιά αυτά μπορούν να τιμηθούν ως μάρτυρες, όπως είναι μάρτυρες όλα τα παιδιά που θανατώνονται από την κακία των ενηλίκων σε όλες τις εποχές και σε όλο τον κόσμο.
Όσα από τα παιδιά αυτά πεθαίνουν εξαιτίας της χριστιανικής τους ιδιότητας, τιμώνται ως άγιοι (ονομάζονται «παιδομάρτυρες»). Τα υπόλοιπα μνημονεύονται κατά τις μεγάλες συνάξεις των ορθοδόξων, όπου μνημονεύονται όλες οι ψυχές των νεκρών (π.χ. τα ψυχοσάββατα).
Η τσαρίνα πάλι δεν παύει να είναι ένα αθώο θύμα. Μπορεί να έσφαλε, περιμαζεύοντας στην τσαρική αυλή τον απατεώνα ψευτοκαλόγερο και ψευτοάγιο Γρηγόρη Ρασπούτιν, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι ουδείς αναμάρτητος. Ο καθένας μπορεί να παραπλανηθεί – η πλάνη της δεν αποδεικνύει ότι η ίδια ήταν «κακός άνθρωπος». Επιπλέον, έχει το εξαιρετικά ισχυρό ελαφρυντικό ότι ο Ρασπούτιν, με το δήθεν «θαυματουργικό του χάρισμα», θεράπευσε τον ετοιμοθάνατο τσάρεβιτς, που έπασχε από την ανίατη ασθένεια της αιμοφιλίας. Πώς μια μάνα να μη θεωρήσει άγιο το σωτήρα του παιδιού της;
Και η τσαρίνα λοιπόν είναι ένα θύμα που πέθανε χωρίς να έχει φταίξει σε τίποτα. Αν τα παιδιά μπορεί κανείς να δεχτεί πως είναι μάρτυρες, για την τσαρίνα μπορεί τουλάχιστον να το ανεχτεί.
Όμως ο ίδιος ο Νικόλαος; Αυτός δεν ήταν ο αυτοκράτορας, που στάθηκε τουλάχιστον ανίκανος να σώσει τη Ρωσία από την κοινωνική αδικία και την ηθική κατάπτωση; Δεν ήταν ο θάνατός του μια δίκαιη τιμωρία για τις πράξεις και τις παραλείψεις του; Τι σχέση έχει η ζωή του με βίο αγίου και ο θάνατός του με θρησκευτικό μαρτύριο;
Κι όμως, τουλάχιστον στη συνείδηση των Ρώσων αδελφών μας (άσχετα αν μπορεί να το ανεχτεί ή όχι ένας σύγχρονος «ορθολογιστής»), το τελευταίο έχει μεγάλη σχέση. Και θα προσπαθήσω αμέσως να το εξηγήσω.

Το πνευματικό νόημα της ιστορίας
Το σημαντικότερο γεγονός στην ιστορία του κόσμου είναι η σωτηρία του ανθρώπου. Όχι από τη φτώχια ή την αδικία κ.τ.λ., αλλά η αιώνια σωτηρία του από το θάνατο, δηλαδή η σωτηρία της ψυχής του. Αυτό που καλείται να επιδιώξει κάθε άνθρωπος, όπως γνωρίζει τουλάχιστον κάθε χριστιανός.
Έτσι, πίσω από όλες τις επιλογές των ανθρώπων (άσημων ή διάσημων), που προκαλούν όλα τα μικρά και μεγάλα γεγονότα της ιστορίας (κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά, πολεμικά κ.τ.λ.) βρίσκεται ένα άλλο μεγαλύτερο γεγονός, πάντα το ίδιο: η πρόσκληση του Θεού εν Χριστώ στον κάθε άνθρωπο να Τον πλησιάσει και να σωθεί, η λυσσαλέα προσπάθεια του εχθρού (διαβόλου) να παραπλανήσει τον άνθρωπο και να τον απομακρύνει από το Θεό και, τελικά, η επιλογή του ανθρώπου να βαδίσει τον ένα ή τον άλλο δρόμο.
Έτσι, κάθε γεγονός της ιστορίας δεν είναι μόνο πολιτικό, κοινωνικό κ.τ.λ., αλλά κυρίως είναι γεγονός κατά το οποίο (και μέσω του οποίου) άνθρωποι κερδίζουν τον παράδεισο ή χάνονται στην κόλαση. Και αυτό είναι το πιο σωστό κριτήριο (το μόνο αληθινά σωστό), για να αξιολογήσει ένας χριστιανός τα ιστορικά γεγονότα.
Για παράδειγμα, η μεταστροφή ενός βασιλιά στο χριστιανισμό (όπως του αγίου Κωνσταντίνου, του Χλωδοβίκου των Φράγκων [Κλοβίς], του αγίου Βλαδιμήρου του Κιέβου κ.τ.λ.) δεν είναι μόνο μια πολιτική επιλογή, όπως μάθαμε να την ερμηνεύουμε επηρεασμένοι από τα ξένα κριτήρια του Διαφωτισμού (που μας επιβλήθηκαν ως τα μόνα «σωστά» και «επιστημονικά»), αλλά είναι πρώτιστα μια θεάρεστη πράξη, με την οποία εκατομμύρια ψυχές φτάνουν στον παράδεισο.
Από την άλλη, η Γαλλική Επανάσταση π.χ. δεν είναι μόνο ένα πολιτικό και κοινωνικό γεγονός, αλλά μια αμαρτία, όχι βέβαια γιατί γκρέμισε τη δήθεν «ελέω Θεού» γαλλική μοναρχία (οι ορθόδοξοι δεν πιστεύουμε σε τέτοια παραμύθια), αλλά επειδή επέβαλε βίαια την αθεΐα (άρα στοίχισε τη σωτηρία σε αναρίθμητες ψυχές, που πλανήθηκαν) και εξόντωσε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης «δημοκρατίας».
Το ίδιο συμβαίνει και με την Οκτωβριανή Επανάσταση. Όσο κατάφωρη αμαρτία ήταν η εκμετάλλευση του ρωσικού λαού.. από τους φεουδάρχες και τους άρχοντές του, τόσο αμαρτία ήταν και η Οκτωβριανή Επανάσταση, διότι επέβαλε βίαια την αθεΐα (άρα στοίχισε τη σωτηρία σε αναρίθμητες ψυχές, που πλανήθηκαν και κατέληξαν άθεοι) και εξόντωσε εκατομμύρια ανθρώπους στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης «λαοκρατίας».
Πολύ περισσότερο από τη Γαλλία, η Ρωσία ήταν μια ορθόδοξη χώρα, γεμάτη πιστούς ορθόδοξους χριστιανούς, κληρονόμους της αρχαίας και αυθεντικής χριστιανικής πνευματικότητας, με αγιασμένα μοναστήρια (όχι φέουδα και κέντρα εξουσίας, αλλά σπουδαία πνευματικά κέντρα, όπως τα μοναστήρια της Όπτινα, του Σάρωφ, της Λαύρας του Κιέβου, του Βαλαάμ κ.λ.π.) και πλήθος αγίους που ζούσαν κατά τα χρόνια της Οκτωβριανής Επανάστασης και στήριζαν το λαό με τη σοφία και την αγιότητά τους. Όμως όλα αυτά οι μπολσεβίκοι τα αφάνισαν και όλους αυτούς τους τιτλοφόρησαν «εχθρούς του λαού», τους συνέλαβαν, τους διαπόμπευσαν, τους βασάνισαν, τους εξόρισαν, τους σκότωσαν!... Δήθεν «έβγαλαν τα σκουπίδια από την κοινωνία». Μα δεν ήταν σκουπίδια οι τελευταίοι άγιοι της Όπτινα (π.χ. Νεκτάριος και Νίκων), η αγία Ελισάβετ Θεοδώροβνα με το μεγάλο κοινωνικό έργο στη Μόσχα (που εκτελέστηκε μόνο και μόνο επειδή ήταν νύφη της τσαρικής οικογένειας) και εν τέλει οι δεκάδες επίσκοποι και οι αναρίθμητοι κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί που θανατώθηκαν επειδή επέμεναν να ομολογούν δημόσια τη χριστιανική τους πίστη, δηλαδή ήταν «εχθροί του λαού»!
Συνεπώς, όντας ορθόδοξος χριστιανός, δε μπορώ να θεωρήσω την Οκτωβριανή Επανάσταση αλλιώς, παρά μόνο ως μια παγίδα του διαβόλου για την καταστροφή της Ορθοδοξίας στη Ρωσία και την απώλεια των ψυχών των Ρώσων αδελφών μας, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο (με τη βία ή την προπαγάνδα).
Καθώς η ιδεολογία της Οκτωβριανής Επανάστασης μεταλαμπαδευόταν σε άλλες χώρες, μεταφέρονταν εκεί και οι ίδιες απάνθρωπες πρακτικές: κατατρεγμός, βασανιστήρια και θάνατος στους χριστιανούς! Η Οκτωβριανή Επανάσταση λοιπόν γέννησε κι άλλους Διοκλητιανούς, κι άλλους Νέρωνες, εκτός Ρωσίας, σε πολλές χώρες (βλ. Ρουμάνοι νεομάρτυρες), για να χαρεί ο διάβολος.

Ο θάνατος των τσάρων

Ο τσάρος και η οικογένειά του, ας σημειωθεί, δεν εκτελέστηκαν καθόλου μετά από δίκη, αλλά δολοφονήθηκαν κρυφά και στυγνά και η δολοφονία τους αποκαλύφθηκε πολύ καιρό αργότερα. Άλλωστε κανένα αληθινό δικαστήριο δε θα καταδίκαζε σε θάνατο τη σύζυγο και τα ανήλικα παιδιά ενός αυτοκράτορα, όσο «κακός» κι αν ήταν ο ίδιος.
Ας σημειωθεί ότι ο Νικόλαος είχε παραιτηθεί από το θρόνο το Μάρτιο του 1917, μετά την αιματηρή λαϊκή εξέγερση του Φεβρουαρίου του ίδιου χρόνου, και μάλιστα είχε παραιτηθεί και από το δικαίωμα να τον διαδεχτεί ο γιος του και νόμιμος διάδοχος Αλέξιος (όπως αρχικά ήλπιζε), επειδή ο μικρός πρίγκιπας ήταν άρρωστος και δε μπορούσε να ζήσει μακριά από την οικογένειά του. Έτσι, είχε ορίσει ως επόμενο τσάρο τον αδελφό του, Μέγα Δούκα Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς (ο οποίος δεν αποδέχτηκε), έγραψε δε μεταξύ άλλων:
«…Σε αυτές τις τόσο κρίσιμες για τη Ρωσία ώρες, σκεφτήκαμε ότι είναι συνειδησιακό μας χρέος, να επιτύχουμε μια συνένωση όλων των εθνικών δυνάμεων με σκοπό τη γρήγορη νίκη [σ.σ. στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]. Σε συμφωνία με την Αυτοκρατορική Δούμα σκεφτήκαμε καλά να αρνηθούμε τον θρόνο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Καθώς δεν επιθυμούμε να αποχωριστούμε τον αγαπητό μας γιο, μεταβιβάζουμε την εξουσία στον αδερφό μας, τον Μέγα Δούκα Μιχαήλ Αλεξαντροβιτς και του δίνουμε την ευχή μας να ανέβει στον θρόνο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Η οδηγία μας προς αυτόν είναι να διεξάγει τις υποθέσεις του Κράτους σε πλήρη αρμονία με τους αντιπροσώπους του λαού μέσω των νομοθετικών σωμάτων και σύμφωνα με εκείνες τις αρχές που θα οριστούν από τον λαό και πάνω στις οποίες ο αδερφός μας θα πάρει όρκο απαράβατο» (βλ. στο άρθρο της Wikipedia, που αναφέρεται στην υποσημείωση – οι επισημάνσεις δικές μου, όπως και σε όλα τα παραθέματα που υπάρχουν στο παρόν άρθρο).
Ο τσάρος Νικόλαος λοιπόν δεν δολοφονήθηκε επειδή «ήταν εγκληματίας», διότι, αν ήταν αυτό το σκεπτικό των εκτελεστών του, θα είχε δικαστεί και καταδικαστεί σε θάνατο από τίμιο δικαστήριο, έχοντας φυσικά και το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Δολοφονήθηκε επειδή ήταν το σύμβολο της ενότητας των ορθόδοξων Ρώσων, ο ηγέτης τους, που, αν έμενε ζωντανός, η παρουσία του θα τους έδινε θάρρος και όραμα για απελευθέρωση από τους απάνθρωπους διωγμούς του νέου καθεστώτος εναντίον τους.
Αυτοί οι ορθόδοξοι Ρώσοι δεν ήταν τίποτε πλουτοκράτες, φεουδάρχες και τα τσιράκια τους, ή τίποτε φασίστες, αλλά εκατομμύρια απλοί άνθρωποι, φτωχοί, αλλά πιστοί χριστιανοί, που δεν ήταν ευνοημένοι ή προνομιούχοι με το τσαρικό καθεστώς, αλλά δεν ένιωσαν και καθόλου ελεύθεροι με το νέο καθεστώς! Αντέδρασαν και από αυτούς αναδείχθηκαν, τις επόμενες δεκαετίες, οι αναρίθμητοι Ρώσοι άγιοι νεομάρτυρες του 20ού αιώνα.
Ομοίως, η σύζυγος και τα παιδιά του τσάρου δολοφονήθηκαν, γιατί, αν έμεναν ζωντανοί, οι ορθόδοξοι Ρώσοι, τόσο στη Ρωσία (όπου κρύβονταν) όσο και στη Διασπορά (όπου έφυγαν κατά χιλιάδες), θα συνέχιζαν να νιώθουν ότι διαθέτουν ηγέτες και το καθεστώς θα κινδύνευε. Έτσι, το σχέδιο του εχθρού για κατάρρευση της Ορθοδοξίας στη Ρωσία (σχέδιο που υπηρετούσαν αφελώς οι μπολσεβίκοι με τους αιματηρούς διωγμούς κατά των χριστιανών – ίσως και άθελά τους, ίσως και νομίζοντας ότι «υπηρετούν το λαό») θα κινδύνευε. Γι’ αυτό μαζί τους δολοφονήθηκαν τα μέλη του προσωπικού τους, αλλά και συνελήφθησαν και θανατώθηκαν και όσα άλλα μέλη της τσαρικής οικογένειας κατέστη δυνατόν να βρεθούν, όπως η αγία νεομάρτυς Ελισάβετ Θεοδώροβνα, αδελφή της τσαρίνας και σύζυγος του Μεγάλου Δούκα Σέργιου Ρωμανώφ (ο οποίος είχε δολοφονηθεί με βόμβα το 1905), θείου του τσάρου – παρά το γεγονός ότι η ταπεινή και ευαίσθητη αγία Ελισάβετ, που ήταν πλέον μοναχή, συνέπασχε με το φτωχό λαό και είχε προσφέρει γιγαντιαίο φιλανθρωπικό έργο στην κοινωνία της Μόσχας με το μοναστήρι-νοσοκομείο που είχε ιδρύσει προς τιμήν των αγίων Μάρθας και Μαρίας.
Αυτός είναι ο λόγος, που οι Ρώσοι θεωρούν ότι η τσαρική οικογένεια δολοφονήθηκε για την ορθόδοξη πίστη και όχι για πολιτικούς λόγους: για να μην υπάρχει ηγεσία, που θα στηρίζει και θα εμψυχώνει τους ορθόδοξους Ρώσους. Η δολοφονία λοιπόν αυτή είναι μια θρησκευτική δολοφονία, μια δολοφονία εξαιτίας της ιδιότητάς των θυμάτων ως ηγετών ενός ορθόδοξου λαού, και με αυτό το σκεπτικό η τσαρική οικογένεια είναι οικογένεια νεομαρτύρων.
Αυτό αναφέρει και ο προκαθήμενος της Ρωσικής Εκκλησίας της Διασποράς, άγιος Φιλάρετος († 1985, βλ. Ορθόδοξοι άγιοι και δίκαιοι της Αμερικανικής Γης), στο έγγραφο της αγιοκατάταξης: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι θανατώνοντας την αυτοκρατορική οικογένεια οι κομμουνιστές εγκληματίες σκόπευαν να εξαλείψουν την ίδια τη μνήμη τού πώς είχε ζήσει η Ρωσία στους τόσους αιώνες της ύπαρξής της. Προσπάθησαν να ξεκολλήσουν, να καταστρέψουν, να ξεριζώσουν από την ψυχή του πολυπαθούς ρωσικού λαού εκείνο το ακτινοβόλο πνεύμα που είχε επικρατήσει στην Αγία Ορθόδοξη Ρωσία, το πνεύμα ενός ορθόδοξου τρόπου ζωής, και να εμφυτεύσουν στη θέση του το απαίσιο πνεύμα της θεομαχίας και του αδελφοκτόνου κομμουνισμού. Η εγκληματική δολοφονία της αυτοκρατορικής οικογένειας δεν ήταν απλώς μία πράξη μίσους και εκδικήσεως. Δεν ήταν μόνον μία πράξη πολιτικής αντεκδίκησης, αλλά ήταν κυρίως μία πνευματική πράξη, που στόχευε στην απάλειψη της Ορθοδοξίας του ρωσικού λαού και στην αντικατάστασή του με το έκφυλο και κακό κομμουνιστικό πνεύμα. […]» (Λιούμπωφ Μίλλαρ, ό.π., σελ. 429-430).
Ασφαλώς δεν πρέπει να παραβλέψουμε ότι οι Ρώσοι θεωρούσαν το βασιλικό αξίωμα πολύ περισσότερο ενταγμένο στην εκκλησιαστική ζωή απ’ ό,τι π.χ. οι Βυζαντινοί. Αυτό επιτείνει σε βαθμό ίσως ακατανόητο για μας το αίσθημα ότι ο ηγέτης της Ορθόδοξης Ρωσίας δολοφονήθηκε και όχι απλά ένας πολιτικός αρχηγός. Δεν είναι τυχαίο ότι οι τσάροι κοινωνούσαν μέσα στο ιερό, όπως οι ιερείς, και όχι απέξω, όπως ο αυτοκράτορας της Ρωμανίας. Γι’ αυτό π.χ. ο άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς (βλ. Ορθόδοξοι άγιοι και δίκαιοι της Αμερικανικής Γης) μπορούσε να λέει με ειλικρίνεια και χωρίς να πολιτικολογεί ότι δολοφόνησαν «τον χρισμένο από το Θεό» και ότι οι αθεϊστικές δυνάμεις «εξεγέρθηκαν σε αγώνα εναντίον του βασιλικού στέμματος, το οποίο κοσμείται μ’ ένα σταυρό, για να δηλώσει τη σχέση της βασιλικής εξουσίας με τον σταυρό» (=με την αυτοθυσία – βλ. Ο Άνθρωπος του Θεού – Άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς, εκδ. Μυριόβιβλος, Αθήνα 2008, σελ. 232-233. Για το ήθος και την εκκλησιολογική συνείδηση του αγίου Ιωάννη βλ. και εδώ άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς, π. Σ. Ρόουζ και σχισματικός ζηλωτισμός).
Όμως δεν πρέπει να παραπλανηθούμε. Η παραπάνω ιδέα δεν σημαίνει καθόλου ότι από το ρωσικό λαό ή τη ρωσική Εκκλησία δίνεται εν λευκώ η εξουσία σε κάθε τσάρο να ενεργεί απάνθρωπα και ανήθικα, επειδή «είναι χρισμένος από το Θεό». Αντίθετα, αυτός ο ιδιαίτερος χριστιανικός χαρακτήρας του αυτοκρατορικού θεσμού εντείνει την ευθύνη του τσάρου να ενεργεί με βάση το χριστιανικό ήθος. Κανείς δεν είπε «ο τσάρος ήταν κάθαρμα, αλλά είναι άγιος επειδή ήταν βασιλιάς και θανατώθηκε». Όλες οι αναφορές στην αγιότητά του, ακόμη και μέσα στις προφητείες (βλ. κατωτέρω), τονίζουν ότι ήταν άνθρωπος με αγνή ψυχή και ότι νοιαζόταν για το λαό του. «Εκείνος που είχε αφιερώσει όλη του τη δύναμη για να υπηρετήσει τη Ρωσία στο όνομα του Θεού» (άγ. Ιωάννης Μαξίμοβιτς, στο ίδιο). Αν δεν ήταν αυτή η εντύπωση των ορθόδοξων Ρώσων για το ήθος του Νικολάου Β΄, πρέπει να θεωρήσουμε σίγουρο ότι δεν θα του αποδιδόταν τιμή αγίου.
Θα πρέπει να αναφέρουμε εδώ ότι το Πατριαρχείο της Μόσχας χαρακτήρισε την τσαρική οικογένεια «παθοφόρους» (passion bearers) και όχι μάρτυρες, χαρακτηρισμός που σημαίνει ότι πέθαναν εξαιτίας της ορθόδοξης πίστης τους, αλλά όχι επειδή αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη, όπως συμβαίνει με τους μάρτυρες (βλ. υποσημ. του παρόντος, το τέλος του άρθρου της Wikipedia). Το χαρακτηρισμό αυτό φέρουν και άλλοι Ρώσοι άγιοι, όπως οι πρίγκιπες Μπόρις και Γκλεμπ, που το 1015 παραδόθηκαν οικειοθελώς στον αδελφό τους Σβιατοπόλκο, ξέροντας ότι θα θανατωθούν, επειδή θεώρησαν αταίριαστο προς τη χριστιανική τους πίστη να ζητήσουν από τους στρατιώτες τους να πολεμήσουν για την υπεράσπισή τους.
Όποιος θεωρεί ότι η ιστορία της ανθρωπότητας είναι στη βάση της πολιτική, κοινωνική ή οικονομική, ασφαλώς δεν θα συμφωνήσει με το παραπάνω σκεπτικό. Δεν πειράζει. Σκοπός αυτού του άρθρου δεν είναι να συμφωνήσει ο αναγνώστης, αλλά να καταλάβει.

Η Ρωσική Εκκλησία της Διασποράς

Η «Ρωσική Ορθόδοξος Εκκλησία της Διασποράς» ή «Υπερόριος Ρωσική Εκκλησία» απαρτιζόταν κατά κύριο λόγο από Ρώσους «πνευματικούς πρόσφυγες», που είχαν διαφύγει από την Ε.Σ.Σ.Δ., μη μπορώντας να ζήσουν κάτω από το αθεϊστικό καθεστώς. Δεν είχε κοινωνία με το πατριαρχείο της Μόσχας, διότι το τελευταίο, μετά την κοίμηση του αγίου πατριάρχη Τύχωνα και μέσα από φοβερές και αιματηρές περιπέτειες, είχε περιέλθει υπό την κηδεμονία του καθεστώτος. Έτσι, η μόνη Ορθόδοξη Εκκλησία επί ρωσικού εδάφους, που αναγνωριζόταν από τη Ρ.Ο.Ε.Δ., ήταν η μυστική και εκτός νόμου Εκκλησία, που δεν είχε αναγνωρίσει τον πατριάρχη Σέργιο (άνθρωπο του καθεστώτος) και που ήταν γνωστή στη δύση ως «Εκκλησία των Κατακομβών». Η Εκκλησία των Κατακομβών είχε μυστικούς επισκόπους, ιερείς και μοναχούς και κρυφά μοναστήρια, ενώ αναρίθμητα μέλη της βασανίστηκαν και θανατώθηκαν ως αντίπαλοι του καθεστώτος, παρά το ότι δεν ήταν καθόλου πολιτική κίνηση, αλλά καθαρά πνευματική (βλ. σχετικά, καθηγητού Αντωνίου Μάρκου, «Η Ρωσική Εκκλησία των Κατακομβών», στο http://churchsynaxarion.blogspot.com/2009/04/1.html).
Για τη Ρ.Ο.Ε.Δ. ο Αμερικανός ορθόδοξος ιερομόναχος π. Δαμασκηνός Κρίστενσεν, της Αδελφότητας του Αγίου Γερμανού της Αλάσκας, γράφει:
«Η Εκκλησία αυτή, η οποία ιδρύθηκε το 1920 με επείγον διάταγμα του πατριάρχη Τύχωνος της Μόσχας, την ίδια χρονιά είχε αποφασίσει να παραμείνει διοικητικά αποκομμένη από την Εκκλησία της Ρωσίας μέχρις ότου η δεύτερη απελευθερωνόταν από τα δεσμά του άθεου σοβιετικού καθεστώτος. Παράλληλα, όπως βεβαίωναν οι ιδρυτές-ιεράρχες της, η Εκκλησία Εξωτερικού [σ.σ. η Ρ.Ο.Ε.Δ.] αυτοχαρακτηριζόταν εξαρχής ως “αδιάσπαστο, πνευματικά ενιαίο παρακλάδι” της Μητέρας Εκκλησίας στη Ρωσία» (ιερομόναχος Δαμασκηνός, π. Σεραφείμ Ρόουζ, Η ζωή και τα έργα του, μτφρ.-επιμ. Χαρά Λιαναντωνάκη, δ΄ έκδ. Μυριόβιβλος 2006, τ. Α΄, σελ. 379-380).
Και: «Το ψήφισμα του Συμβουλίου των Επισκόπων της ρωσικής Εκκλησίας Εξωτερικού, που εκδόθηκε το Σεπτέμβριο του 1927, είχε ως εξής: “Το τμήμα της Παρρωσικής Εκκλησίας που βρίσκεται στο εξωτερικό, πρέπει να διακόψει τις οποιεσδήποτε διοικητικές σχέσεις με την εκκλησιαστική διοίκηση στη Μόσχα μέχρι να αποκατασταθούν οι ομαλές σχέσεις με τη Ρωσία και μέχρι την απελευθέρωση της Εκκλησίας μας από τις διώξεις που υφίσταται από τις άθεες σοβιετικές αρχές… Το τμήμα της ρωσικής Εκκλησίας που βρίσκεται στο εξωτερικό θεωρεί ότι είναι αδιάσπαστο πνευματικά ενιαίο παρακλάδι της Μεγάλης Ρωσικής Εκκλησίας. Δε διαχωρίζει τον εαυτό του από τη Μητέρα Εκκλησία και δεν αυτοπροσδιορίζεται ως αυτοκέφαλο”» (ό.π., υποσημείωση).
Τα παραπάνω τα γράψαμε για να γίνει κατανοητό ότι η Ρ.Ο.Ε.Δ. ήταν μια έντιμη προσπάθεια, χαρακτηριζόμενη από ταπείνωση και αγάπη, όχι από υπεροψία και φανατισμό. Μέλη της ήταν, μεταξύ άλλων αγίων ανδρών με ευρύ πνεύμα και λαχτάρα ενότητας των ορθοδόξων, ο άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς, αρχιεπίσκοπος Σαγκάης και Σαν Φρανσίσκο, ο Θαυματουργός, καθώς και ο ιερομόναχος Σεραφείμ Ρόουζ.
«Όσο μπορούσαμε να γνωρίζουμε, η ρωσική Εκκλησία Εξωτερικού είχε την ευλογία να περιλαμβάνει στους κόλπους της τους πιο επιφανείς εκπροσώπους της αγίας Ρωσίας που ζούσαν τότε στη Διασπορά· θαυματουργοί γέροντες, προφήτες, γνήσιοι θεολόγοι και φιλόσοφοι» (Ιερομ. Δαμασκηνός ό.π., σελ. 379). Γι’ αυτό και, μετά την πτώση του σοβιετικού καθεστώτος, αποκατέστησε την εκκλησιαστική κοινωνία της με το πατριαρχείο Μόσχας, προς απογοήτευσιν σχισματικών «ζηλωτών» (παλαιοημερολογιτών) στην Ελλάδα και αλλού!

Προσθήκη: Τοποθέτηση του πατριάρχη Ιεροσολύμων

Το Μάιο του 1982, κατά την ανακομιδή των λειψάνων των αγίων νεομαρτύρων Ελισάβετ Θεοδώροβνας και Βαρβάρας Γιακόβλεβας, στα Ιεροσόλυμα, η αντιπροσωπεία της Ρωσικής Εκκλησίας της Διασποράς επισκέφτηκε τον τότε πατριάρχη Ιεροσολύμων Διόδωρο, ο οποίος δήλωσε μεταξύ άλλων: «Η αγιοκατάταξη ήταν πάντοτε το καθήκον της Εκκλησίας και επομένως η πολιτική δεν έχει θέση σε αυτήν, γιατί σπάνια η πολιτική ανταποκρίνεται στον λόγο της αλήθειας. Η Εκκλησία έχει μία δική της πολιτική βάση, που στηρίζεται στους κανόνες των Αγίων Πατέρων. Ο Απόστολος Παύλος μας διδάσκει ότι πρέπει να υποτασσώμεθα σε εκείνους που έχουν την εξουσία, αλλά μόνον εφ’ όσον δεν θίγεται η ουσία της πίστεώς μας. […] (Η Ρωσική Εκκλησία της Διασποράς) για διάφορους λόγους βρίσκεται έξω από την Μητέρα Γη και την Εκκλησία της Ρωσίας, η οποία καθημερινά μας παρουσιάζει νέους μάρτυρες και εκατομμύρια ακολουθούν το παράδειγμα των Αγίων νεομαρτύρων: του Τσάρου και της Μεγάλης Δούκισσας Ελισάβετ» (βλ. Λιούμπωφ Μίλλαρ, ό.π., σελ. 435-436).
Άσχετα από την πορεία που ακολούθησε ο πατριάρχης Διόδωρος χρόνια αργότερα, η τοποθέτησή του φανερώνει ότι η Ρ.Ο.Ε.Δ. δεν ενέργησε αυθαίρετα, ερήμην του συνόλου της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ούτε και ήταν εντελώς μόνη στην απόφασή της για την αγιοκατάταξη της τσαρικής οικογένειας. Ο πατριάρχης δεν τοποθετήθηκε έτσι επειδή ήταν ηθικά μεμπτός, αλλά επειδή κατάλαβε ότι η αγιοκατάταξη του τσάρου μαζί με τους λοιπούς Ρώσους νεομάρτυρες ήταν πράξη εκκλησιαστικά ορθή. Αυτό κάποιον «οργισμένο» ενάντια στους «παπάδες», είτε «άθεο» είτε πιστό, πιθανόν τον αφήνει αδιάφορο ή ακόμη και τον σκανδαλίζει. Για ένα νηφάλιο χριστιανό όμως, σαν εμένα, αποτελεί ένα είδος επιπλέον κανονικής επικύρωσης της απόφασης.

Πρώιμες ενδείξεις της αγιότητας του τσάρου

Για την αγιότητα του τσάρου οι ορθόδοξοι Ρώσοι είπαν:
1) Ο άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης τον Ιανουάριο του 1901 είδε ένα τρομαχτικό όραμα, στο οποίο ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ του έδειξε μια σειρά από φρικαλέες καταστροφές, που κορυφώθηκαν με τη θέα του Αντιχρίστου, της ανόδου και της πτώσης του. Κατά τη διάρκεια του οράματος, ο άγιος είδε και τα βάσανα της πατρίδας του υπό το ζυγό των μπολσεβίκων. Και μέσα στα άλλα:
«…Είδα ένα αυτοκρατορικό παλάτι, γύρω από το οποίο έτρεχαν σκυλιά. Άγρια τέρατα και σκορπιοί ούρλιαζαν και επιτίθονταν έχοντας προτεταμένα τα δόντια τους. Και είδα τον Τσάρο να κάθεται σ’ ένα θρόνο. Το πρόσωπό του ήταν χλωμό, άλλα ανδρείο. Έλεγε την ευχή του Ιησού.
Ξαφνικά έπεσε σαν νεκρός άνθρωπος. Το στέμμα του έπεσε. Τα άγρια θηρία, οι σκύλοι και οι σκορπιοί τσαλαπάτησαν τον βασιλιά. Ήμουν φοβισμένος και έκλαιγα πικρά. Ο γέροντας με πήρε από το δεξί ώμο. Είδα μια φιγούρα σαβανωμένη στα άσπρα – ήταν ο Νικόλαος ο Β΄. Στο κεφάλι του ήταν ένα στεφάνι από πράσινα φύλλα, και το πρόσωπό του ήταν άσπρο και κάπως ματωμένο. Φορούσε ένα χρυσό σταυρό γύρω από το λαιμό του και ψιθύριζε ήσυχα μια προσευχή. Και μετά μου είπε με δάκρυα: «Προσευχήσου για μένα, Πάτερ Ιωάννη. Πες σε όλους τους Ορθοδόξους Χριστιανούς ότι εγώ ο Τσάρος – μάρτυρας, πέθανα ανδρείως για την πίστη μου στο Χριστό και την Ορθόδοξη Εκκλησία. Πες στους Άγιους Πατέρες ότι πρέπει να κάνουμε μια Παννυχίδα για μένα τον αμαρτωλό, άλλα δεν θα υπάρξει τάφος για μένα!».
Σύντομα όλα έγιναν άφαντα στην ομίχλη. Έκλαψα πικρά προσευχόμενος για τον Τσάρο-μάρτυρα…» (πηγή:http://proskynitis.blogspot.com/2009/12/blog-post_6759.html).
2) Ο άγιος Νεκτάριος της Όπτινα (1853-1928) προφήτευσε το 1917, πριν την Οκτωβριανή Επανάσταση:
«Χαλεποί καιροί έρχονται σύντομα. Στον κόσμο ο αριθμός έξι έχει περάσει και ο αριθμός επτά πλησιάζει… Να είστε σιωπηλοί, υπομονετικοί. Το έτος 1918 θα είναι ακόμη χειρότερο. Ο τσάρος και ολόκληρη η οικογένειά του θα βασανισθούν και θα δολοφονηθούν. Μια ευσεβής ψυχή είδε ένα αποκαλυπτικό όνειρο: Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός καθόταν σ’ ένα θρόνο και γύρω του ήταν οι δώδεκα Απόστολοι. Εν τω μεταξύ φρικτά βάσανα και θρήνοι ακούγονταν από την γη. […] Αίφνης ο Τσάρος παρουσιάστηκε μπροστά στον θρόνο του Χριστού με στεφάνι μεγαλομάρτυρος… Μάλιστα! Αυτός ο Τσάρος θα γίνει μεγαλομάρτυρας.
Αν δεν μετανοήσουμε και δεν επιστρέψουμε στον Θεό, τότε όχι μόνο η Ρωσία, μα ολόκληρη η Ευρώπη θα καταρρεύσει. Η ώρα της προσευχής έχει έρθει».
Τα παραπάνω κατέθεσε ο Β. Σούστιν, πνευματικό παιδί του αγίου Νεκταρίου, και καταγράφονται στη βιογραφία του (Όσιος Νεκτάριος, Ο τελευταίος μεγάλος στάρετς της Όπτινα, έκδ Σταυροπηγιακής και Συνοδικής Ι. Μονής Οσίου Συμεών του Ν. Θεολόγου, Κάλαμος Αττικής 2003, σελ. 83-86).
3) Η αγιότητα του αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ ανακηρύχθηκε επί των ημερών του τσάρου Νικολάου, το 1903. «Είναι αξιοσημείωτο και εκπληκτικό, ότι ο Όσιος Σεραφείμ είχε γράψει μια επιστολή, και είχε δώσει εντολή να επιδοθή αυτή στον τρίτο Τσάρο από την εποχή του, όταν θα επισκεφθή το Σάρωφ. Πράγματι, όταν ο Νικόλαος επεσκέφθη το Σάρωφ κατά την Ανακύρυξι του Αγίου, εδόθη εις αυτόν η επιστολή, η οποία εφυλάσσετο στην Μονή του Ντιβγιεβο. Την εδιβασε, αλλά δεν είπε ποτέ σε κανναν το περιεχμεν της· το πιθαντερο είναι, ότι ανεφρετο στο Μαρτρι του» [Βλ. «Οι Ρώσοι Άγιοι Νεομάρτυρες και ο Τσάρος Νικόλαος Β΄», Μέρος Β΄. Ολόκληρη η μελέτη δημοσιεύεται στο http://www.synodinresistance.org/Theology_el/January.html (2)].
«Άλλωστε, ένα συγκλονιστικό γεγονς, κατά την ημρα της Ανακηρξεως (19.7.1903) του Οσου Σεραφεμ, δεν αφνει περιθρια αμφιβολας. Όταν το βασιλικό ζεύγος επισκφθηκε την γυναικεα Μονή του Ντιβγιεβο, συνωμλησε κατ᾿ ιδαν με την Οσα Παρασκευή του Σρωφ (Πσσα Σαρφσκαγια, † 22.9.1915), μα γνωστή διορατική εν Χριστώ Σαλ. “Η Πσσα είχε την συνθεια να προσφρη τσϊ στους επισκπτες της. “Παρηγορούσε” αυτούς που μια δυστυχα τους παραμνευε, βζοντας πολύ ζχαρη στο φλυτζνι τους. Όταν εξήλθαν από το κελλ της, η συνοδεα των έμεινε κατπληκτη από τα αλλοιωμνα χαρακτηριστικά του Τσρου και την ωχρτητα του προσπου του. Δεν απεκλυψε σε κανναν αυτά που η “Σαλή” του είχε ειπεί”.
Αργτερα, η υποτακτική της μακαρας Παρασκευής εφανρωσε, ότι η Γερντισσ της είχε αποκαλψει στον Τσρο την τχη της Ρωσας, το μαρτρι του και την καταστροφή της Εκκλησας· επσης τον είχε προτρψει να παραιτηθή μνος του από τον θρνο και του είχε επιδσει ένα δμα με πολλή ζχαρη, επειδή “θα είχε να κνη μεγλο ταξδι...”» («Οι Ρώσοι Άγιοι Νεομάρτυρες…», ό.π., Μέρος Δ΄).
Οι παραπάνω προφητείες εμπλέκουν τρεις από τους σημαντικότερους πνευματικούς πατέρες του ρωσικού λαού κατά το 19ο και 20ό αιώνα, τους αγίους Σεραφείμ του Σάρωφ, Ιωάννη της Κρονστάνδης και Νεκτάριο της Όπτινα, καθώς και την αγία Παρασκευή του Ντιβέγιεβο (γυναικείας μονής, που ιδρύθηκε υπό την πνευματική καθοδήγηση του αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ). Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι πρόκειται για μύθους, επινοημένους μετά τη δολοφονία των τσάρων, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ένας λαός δεν πλάθει μύθους που αγιοποιούν τον τύραννό του, δηλ. τον εχθρό του.
Ας δώσω ένα περιθώριο δικαίωσης σ’ εκείνους που πιστεύουν πως ο λαός μπορεί να τιμήσει κάποιον ως άγιο πλάθοντας μύθους γι’ αυτόν κι όχι βασισμένος σε πραγματικά γεγονότα που φανερώνουν αγιότητα. Ακόμη και σε μια τέτοια υποθετική περίπτωση, το λιγότερο που πρέπει να δεχτούμε είναι ότι ο λαός έχει μετατρέψει τον άνθρωπο εκείνο σε σύμβολο της ελευθερίας του από μια σκληρή τυραννία. Πάλι λοιπόν πρόκειται για μια «αγιοποίηση» που γίνεται από το λαό και δεν επιβάλλεται «άνωθεν».
Οι προφητείες αυτές, αν μεν είναι αληθινές (πολύ πιθανόν), αποτελούν σοβαρές επιβεβαιώσεις της αγιότητας της τσαρικής οικογένειας, ενώ, αν είναι μύθοι, αποτελούν σοβαρή ένδειξη της έντονης ιδέας που είχαν οι ορθόδοξοι Ρώσοι για τον τελευταίο τσάρο ως μάρτυρα.
Το ίδιο ισχύει και για την παρακάτω προφητεία:
4) Κατά το 1917, ο μητροπολίτης Μόσχας Μακάριος, προκάτοχος του αγίου Τύχωνα, είδε κατά σειράν τα εξής προφητικά όνειρα:
«Είδα έναν αγρ. Ο Σωτρας μας [σ.σ. ο Χριστός] προχωρούσε σε ένα μονοπτι. Τον ακολοθησα, λγοντας: “Κριε, Σε ακολουθώ”. Στρφηκε προς εμνα και είπε: “Ακολοθησ με”. Τελικ, ήλθαμε μπροστά σε μα πελρια αψίδα στολισμνη με αστρια. Στο κατφλι ο Σωτρας πλι στρφηκε προς το μρος μου και επανλαβε: “Ακολοθησ με”. Και εισήλθε σε ένα θαυμσιο περιβλι. Εγώ σταμτησα στ κατφλι. Ττε ξπνησα. Μετά από λγο πλι κοιμθηκα και είδα, ότι ήμουν μσα στην αψίδα και μπροστ μου ήσαν ο Σωτρας με τον Τσρο Νικλαο, προς τον οποίο είπε: “Βλπεις στα χρια μου δο ποτρια. Το ένα είναι πικρό για τον λα σου, το άλλο είναι για σνα”. Ο Τσρος εγοντισε και για πολλή ώρα παρακαλούσε τον Κριο να του επιτρψη να πιη το πικρό ποτριο μαζί με τον λα του. Στην αρχή ο Κριος δεν συμφωνούσε, αλλά ο Τσρος ικτευε Αυτόν ενοχλητικ. Επί τλους, ο Σωτρας ετρβηξε από το πικρό ποτριο ένα μεγλο πυρακτωμνο κρβουνο και ετοποθτησε αυτό στο χρι του Τσρου. Ττε, αυτός άρχισε να μετακινή το κρβουνο από το ένα χρι στο άλλο και ταυτοχρνως άρχισε το σώμα του να λμπη και τελικά έγινε όλο φωτειν.
Ττε ξπνησα πλι. Ξανακοιμθηκα και είδα ένα μεγλο αγρό σκεπασμνο με άνθη. Στην μση ήταν ο Τσρος και γρω του πλήθος λαού, στον οποίο με τα χρια του εμοραζε μννα. Μα φωνή ακοσθηκε ττε: “Ο Τσρος έλαβε επνω του την ενοχή του ρωσικού λαού και ο λαός συγχωρείται!...”» («Οι Ρώσοι Άγιοι Νεομάρτυρες…», Μέρος Δ΄).
5) Το Δεκέμβριο του 1916 η τσαρίνα Αλεξάνδρα επισκέφτηκε τα στρατιωτικά νοσοκομεία και τα μοναστήρια του Νόβγκοροντ. Στο μοναστήρι Δεσανίτυ επισκέφτηκε την οσία ασκήτρια Μαρία Μιχαήλοβνα στο μικρό κελάκι της. Μόλις μπήκε μέσα, η αγία άνοιξε την αγκαλιά της και είπε: «Έρχεται η μάρτυς βασίλισσα Αλεξάνδρα!». Την αγκάλιασε και την ευλόγησε. Λίγες μέρες αργότερα η αγία κοιμήθηκε. Αυτό (προέρχεται από τις Αναμνήσεις της Άννας Βυρούμποβας, βλ. ό.π., Η΄ Μέρος), μαζί με την επιστολή του αγίου Σεραφείμ και την αναφορά της αγίας Παρασκευής του Ντιβέγιεβο, δηλώνει ότι η τσαρική οικογένεια περίμενε το θάνατό της.

Πρώιμη τιμή του τσάρου στη Σερβία

«Οι Σέρβοι ήσαν οι πρώτοι, οι οποίοι εζτησαν το 1930 από την Ιερά Σνοδο αυτών την Ανακρυξι του Τσρου Νικολου ως Αγου, διτι είχαν πεισθή για την αγιτητ του μετά από σειρά θαυμτων, ένα εκ των οποων είναι και το εξής.
Κατά το έτος 1927, ο ζωγρφος Σ. Φ. Κολσνικωφ, ο οποίος εργαζταν σε μα νεοπαγή Εκκλησα της Ιερας Μονής του Αγου Ναούμ παρά την Αχρδα, σκφθηκε να αγιογραφση στους τοχους τα πρσωπα δεκαπντε Αγων. Εζωγρφισε δεκατσσερις από αυτος, αλλά κποιο μυστηριώδες αίσθημα τον εμπδιζε να αποτελειση το έργο. Έτσι, ανμενε ολγο καιρ.
Μα ημρα, κατά το σορουπο, εισήλθε στην Εκκλησα, όπου υπήρχε ένα θαυμσιο φως από την δσι του ηλου. Ττε, στον κκλο, ο οποίος είχε μενει κενός για την αγιογρφησι του 15ου προσπου Αγου, είδε το θλιμμνο πρσωπο του Τσρου Νικολου!
Ο αγιογρφος, γεμάτος έκπληξι και συγκνησι, έμεινε προς στιγμήν σαν παραλελυμνος. Κατπιν, του ήλθε μεγλη επιθυμα να ζωγραφση το πρσωπο που είχε ιδεί. Και άρχισε να βζη κατ᾿ ευθείαν τα χρματα, χωρίς να σχεδιση πρωτύτερα. Όλη την επομνη νκτα δεν ήταν δυνατόν να κοιμηθή. Το πρωΐ αποτελεωσε το έργο του με ένα ττοιο ζήλο, τον οποίο δεν είχε αισθανθή ποτέ στην ζωτου: “Ζωγρφησα χωρίς φωτογραφα. Το πρσωπο του Τσρου είχε εκτυπωθή στην μνμη μου”!» («Οι Ρώσοι Άγιοι Νεομάρτυρες…», ό.π., Μέρος Α΄, όπου και φωτογραφία της εικόνας).
Άλλο ένα θαύμα, που αναφέρεται στην ίδια μελέτη (Μέρος Γ΄), είναι η εμφάνιση του τσάρου στο όνειρο μιας ηλικιωμένης Σέρβας, το 1925, που από τους τρεις γιους της οι δύο είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο και ο τρίτος είχε εξαφανιστεί. Ο τσάρος της ανάγγειλε ότι ο γιος της βρίσκεται σώος στη Ρωσία και ότι η ίδια δε θα πεθάνει πριν τον ξαναδεί – και όντως λίγους μήνες αργότερα ο γιος της επέστρεψε.

Πρώιμη τιμή του τσάρου από τους Ρώσους

Συνεχίζω, από την ίδια μελέτη, Μέρος Γ΄:
«Η ευλβεια των πιστών προς τους Αγους Ρσους Νεομρτυρας, ιδως προς τον Τσρο, ήταν αυθρμητη και μεγλη ευθύς μετά το μαρτρι τους. Η οικα, εντός της οποας εφονεθη αγρως η Τσαρική Οικογνεια στο Αικατερνμπουργκ, έγινε αμσως λαϊκό προσκνημα. Για τον λγο αυτ, οι Μπολσεβκοι την εκρμνισαν!
Αλλά και επί του αθεϊστικού καθεστώτος ακμη, μσα στην Ρωσα ετιμώντο μεγλως οι Νεομρτυρες. Μα χαρακτηριστική επιστολή από την Μσχα, η οποα είχε δημοσιευθή ττε στην Δσι, ανφερε: “Έχω μθει, ότι τελούν την Ακολουθα των Νεομαρτρων εις ένα Μοναστρι. Μερικοί Ιερείς επσης είναι γνωστοί εις εμνα, οι οποίοι τελούν ανοικτά Παρακλσεις των Νεομαρτρων στους Ναος των. Αλλά είναι σε δυσπρσιτα μρη. Ένας ττοιος Ιερεύς με εκπλσσει: έχει μεγλη Ενορα, όμως ποτέ δεν μνημονεει τις Αρχς. Σε Παρακλσεις μνημονεει τον άγιο Ιωννη της Κροστνδης και τους Νεομρτυρας ονομαστικώς...”.
[…]
Διηγείται η αγα Γερντισσα Αριδνη, η οποα είχε διατελσει Καθηγουμνη της Ιεράς Μονής Παναγας του Βλαδιμήρ στο Σαν Φραντσσκο των Η.Π.Α., ότι όταν ακμη ευρσκετο το Μοναστρι τους στην Σαγκη της Κνας, εβδιζε μα ημρα του 1948 προς τον Ναό για να ανψη τα κανδλια. Ξαφνικ, είδε τον Τσρο Νικλαο, ο οποίος εξρχετο από ένα κτριο και της είπε, ότι η Αδελφτητα θα έπρεπε να μεταφερθή στην Αμερικ, διτι επρκειτο οι Κομμουνισταί να καταλβουν την πλι.
Πργματι, τα γεγοντα εξελχθησαν όπως είχε προεπει ο Τσρος Άγιος Νικλαος. Ας σημειωθή, ότι όταν ο Τσρος προφτευσε τα μλλοντα, δεν υπήρχε καν υποψα ότι θα επεκρτουν οι Κομμουνισταί στην Κνα!».
Για τη Γερόντισσα Αριάδνη, σημαντική πνευματική μητέρα των ορθοδόξων Ρώσων της Αμερικής, βλ. ολίγα στο Ιερομόναχου Δαμασκηνού, π. Σεραφείμ Ρόουζ, Η ζωή και τα έργα του, ό.π., τ. Α΄, σελ. 356-357, και εκτενέστερα στοhttp://www.roca.org/OA/141/141e.htm.
Ένας ακόμη από τους μεγαλύτερους αγίους του ρωσικού έθνους, ο προαναφερθείς άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς (1896-1966), Αρχιεπίσκοπος Σαγκάης και Σαν Φρανσίσκο, ο γίγαντας της φιλανθρωπίας και «ξυπόλυτος άγιος» των παρισινών δρόμων, έγραψε για τον τσάρο πολύ πριν την επίσημη αναγνώρισή του ως αγίου:
«…όταν ήταν αδνατο εις αυτόν να εκτελση κατά την συνεδησ του το καθήκον του ως Τσρου, παρδωσε το αυτοκρατορικό διδημα, όπως ο Άγιος [Παθοφρος] Πρίγκιψ Βρις, διτι δεν ήθελε να γνη αιτα διχασμού και αιματοχυσας στην Ρωσα. Έδειξε με την πράξι αυτή μεγαλοψυχα ανλογη με αυτήν του Δικαου Ιβ. Αλλ παρμεινε ακμη επικνδυνος για τους εχθρος του, διτι ήταν ο φορεύς της συνειδητοποισεως, ότι η υψστη εξουσα πρπει να υπακοση στον Θεό και να ακολουθση τις εντολς Του. Ήταν μα ζώσα ενσρκωσις της πστεως στην Θεα Πρνοια, η οποα διευθνει την τχη των Εθνών και των λαών και οδηγεί τους πιστούς εξουσιαστάς προς καλές και χρσιμες πρξεις. Για τον λγο αυτό (ο Τσρος) ήταν αφρητος στους εχθρούς της Πστεως, ως και για όσους προσπαθούν να θσουν την ανθρπινη λογική και τις ανθρπινες ικαντητες υπερνω όλων.
Ο Τσρος Νικλαος Βʹ ήταν ένας δούλος του Θεού στην εσωτερική νοοτροπα (διθεσι), στην πεποθησ του, στις πρξεις του. Και έτσι ήταν ενπιον των οφθαλμών ολοκλρου του Ορθοδξου Λαού. Η μχη εναντον του συνδεται στενά με την μχη εναντον του Θεού και της Πστεως. Με μα λξι, έγινε Μρτυς, επειδή έμεινε πιστός στον Κριο των κυρων και εδχθη τον θνατο, όπως τον εδχθησαν οι Μρτυρες» («Οι Ρώσοι Άγιοι Νεομάρτυρες…», ό.π., Μέρος Ε΄).
Είπε επίσης για τον τσάρο ο άγιος Ιωάννης: «Τα πάντα εξεγέρθηκαν εναντίον του κατεξοχήν πράου, αγνού και άκρως στοργικού τσάρου, σε τέτοιο βαθμό, ώστε εκείνη την τρομερή ώρα του αγώνα εναντίον του παρέμεινε μόνος. Αισχρές συκοφαντίες διαδόθηκαν προκαταβολικά εναντίον του τσάρου και της οικογένειάς του, ώστε ο λαός να επιδείξει αναίδεια στο πρόσωπό του. […] Ο τσάρος έμεινε εντελώς μόνος, περιβαλλόμενος από προδοσία, χυδαιότητα και δειλία. […] Κατά τις ημέρες του Μαρτίου, το Πσκοφ έγινε η Γεθσημανή του τσάρου και το Εκατερίνμπουργκ ο Γολγοθάς του. ο τσάρος Νικόλαος πέθανε ως μάρτυρας, με ακλόνητη πίστη και υπομονή, έχοντας πιει το ποτήριον του πόνου μέχρι το κατακάθι» (στο Ο Άνθρωπος του Θεού – Άγιος Ιωάννη Μαξίμοβιτς, εκδ. Μυριόβιβλος, Αθήνα 2008, σελ. 233-234).
Η τιμή προς τον τσάρο από τους ορθόδοξους Ρώσους στην Αμερική φαίνεται και από το «Δωμάτιο του Τσάρου», που οικοδόμησαν το 1974 (αρκετά χρόνια πριν την αγιοκατάταξη) στο μοναστήρι του αγίου Γερμανού της Αλάσκας, στην Πλατίνα της Καλιφόρνιας, οι ιδρυτές της Αδελφότητας του Αγίου Γερμανού ιερομόναχοι Σεραφείμ Ρόουζ (βλ. Ορθόδοξοι άγιοι και δίκαιοι της Αμερικανικής Γης) (Αμερικανός) και Γκλεμπ Ποντμοσένσκυ (Ρώσος), δύο από τους σημαντικότερους σχετικά πρώιμους εκφραστές της Ορθοδοξίας στην Αμερική.
Ήταν «ένα δωμάτιο στην πραγματικότητα αφιερωμένο στον Τσάρο Νικόλαο Β΄ και την οικογένειά του. Στις 4/17 Ιουλίου, ημέρα εορτασμού των βασιλέων μαρτύρων της Ρωσίας, οι πατέρες έραναν με αγιασμό την περιοχή του μελλοντικού κτηρίου. […] Μέχρι το Νοέμβριο το δωμάτιο είχε ολοκληρωθεί και σπάνιες φωτογραφίες του Τσάρου και της βασιλικής οικογένειας κρεμάστηκαν στους τοίχους. Αναγνωρίζοντας πόσο παράξενο θα μπορούσε να φανεί αυτό σε κάποιον συνηθισμένο παρείσακτο, ο π. Σεραφείμ έγραψε: “Η τοποθέτηση της κορνίζας στο πορτρέτο του Τσάρου ολοκληρώθηκε και το δωμάτιο βάφτηκε μπλε, εγκαίρως για έναν θριαμβευτικό εορτασμό στο Δωμάτιο του Τσάρου. Μερικοί από εμάς εμπνέονται από αυτούς τους εορτασμούς στην έρημο – και από αυτή την ιδέα του Δωματίου ενός Τσάρου στο δάσος. Πρέπει να συνεχίσουμε να είμαστε “σαλοί” [= σ.σ. τρελοί] για τον κόσμο προκειμένου να έχουμε έμπνευση και να παράγουμε καρπούς”» (ιερομόναχος Δαμασκηνός, π. Σεραφείμ Ρόουζ, Η ζωή και τα έργα του, μτφρ. μοναχός Παΐσιος Νεοσκητιώτης, Μυριόβιβλος 2007, τ. Β΄, σελ. 349-350).
Είναι περιττό να σημειωθεί ότι οι πατέρες Σεραφείμ και Γερμανός είχαν καθαρώς πνευματικά και καθόλου πολιτικά ενδιαφέροντα και κίνητρα, πράγμα που φάνηκε εξάλλου και από ολόκληρη τη ζωή και τη δράση τους.

Ας κλείσουμε την παρούσα ενότητα με τα λόγια του π. Δημητρίου Ντούπκο (βλ. άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς, π. Σ. Ρόουζ και σχισματικός ζηλωτισμός). Ο ηρωικός αυτός ιερέας του πατριαρχείου Μόσχας και ομολογητής, που φυλακίστηκε και βασανίστηκε επί μακρόν από το σοβιετικό καθεστώς για θρησκευτικούς λόγους και όχι για κάποιο ποινικό αδίκημα, μίλησε ανοιχτά για τον τσάρο Νικόλαο ως άγιο και μάρτυρα αμέσως, κατά τη διάρκεια του κομουνισμού, χαρακτηρίζοντάς τον μάλιστα ως το μεγαλύτερο άγιο του ρωσικού λαού.
Στο παρακάτω κείμενο φαίνεται όχι μόνο η τιμή προς τον τσάρο ως άγιο πολύ πριν την επίσημη αναγνώρισή του, αλλά (όπως και στο προαναφερθέν απόσπασμα ομιλίας του αγίου Ιωάννη Μαξίμοβιτς) και η ιδέα γι’ αυτόν ως ένα άνθρωπο καλό και ευσεβή, που αγωνιούσε για τους δικούς του και για το λαό του πολύ περισσότερο απ’ όσο ανησυχούσε για τη δική του τύχη, αλλά και που η καλοσύνη του «επιδρούσε ευεργετικά στους φύλακές του» (όταν ήταν κρατούμενος), γι’ αυτό και «τους άλλαζαν συχνά», ώστε να μην προλάβουν να τον συμπαθήσουν. Όλα αυτά μάλιστα ο π. Δημήτριος τα αναφέρει ως πασίγνωστα, όχι ως «μυστικά» που τώρα ο ίδιος τα φανερώνει.
Αυτά φανερώνουν την εικόνα που είχε για τον τσάρο η ρωσική καρδιά – και η θεσμική Ρωσική Εκκλησία, τόσο στη δύση όσο και στη Ρωσία, προχώρησε στην αγιοκατάταξη ακούγοντας ακριβώς το θέλημα αυτής της ρωσικής καρδιάς.
Γράφει ο π. Δημήτριος:
«Όλοι αυτο, οι οποίοι εβασανσθησαν από τους αθους είναι Μρτυρες. Για τον λγο αυτό ομιλώ για την Αγα Ρωσα. Ο Ρώσος Τσρος Νικλαος Βʹ έχει την θσι του στις πρώτες τξεις των Ρσων Μαρτρων. Δυστυχώς, όταν ομιλή κανείς γι᾿ Αυτν, όλοι εννοούν (δεν γνωρζει κανείς το γιατ), τον πολιτικό άρχοντα. Δεν θλω εδώ να αναφερθώ στην Βασιλεα του, αν και εν συγκρσει με άλλας Βασιλεας, θα ημπορούσα να ειπώ πολλ. Θλω μνο να ομιλσω γι᾿ αυτόν ως Χριστιανν, ως Μρτυρα του Χριστού, επί τλους ως Αρχιστρτηγο του Στρατού του Χριστού.
Ας διαβσετε το βιβλο του Ζιλλιρντ (Gilliard) [σ.σ. ο Ελβετός Πέτρος Gilliard διατέλεσε από το 1905 δάσκαλος των παιδιών του τσάρου στη γαλλική γλώσσα και έζησε μαζί τους μέχρι λίγο πριν το θάνατό τους. Το 1921 δημοσίευσε το βιβλίο του Δεκατρία έτη στη ρωσική αυλή – Μία προσωπική διήγηση των τελευταίων ετών και του θανάτου του Τσάρου Νικολάου Β΄ και της οικογένειάς του]: Ο Ζιλλιρντ δεν είναι Ρωσικής καταγωγής και δεν ημπορούμε να τον υποψιαζμεθα για μεροληψα. Εν τοτοις, αυτό που έγραψε, δεν είναι τποτε άλλο παρά Βος Αγου και στο βιβλο αυτό δεν υπρχει τποτε φανταστικ. Γνωρζω πρσωπα, τα οποία είχαν μεροληπτικγνμη για τον Τσρο και όταν εδιβασαν αυτό το βιβλο, απκτησαν στο πρσωπ του την ευλβεια ως προς έναν Άγιο.
Όσον αφορά εμνα, δεν ημπορώ να έχω αυτόν διαφορετικ. Για μνα είναι Άγιος, ακμη και ένας πολύ μεγλος Άγιος.
Διαβζοντας το βιβλο του Ζιλλιρντ, σκεφθήτε τον τρπο που προσευχταν και κνετε μα σγκρισι με τον τρπο που εμείς προσευχμεθα. Σκεφθήτε πώς παρθεσε τον εαυτό του και όλους τους ιδικος του στο θλημα του Θεού. Σκεφθήτε την ευεργετική επδρασι που είχε στους φλακς του, ώστε έπρεπε να τους αλλζουν συχν. Σκεφθήτε όσα υπφερε όταν είχε απογυμνωθή από όλα. Ο πρώτος εγνετο ο έσχατος. Σκεφθήτε πσο υπφερε όταν έβλεπε τα όπλα να στρφωνται εναντον του.
Η θλίψις του θα ήταν μικρτερη αν ήταν μνος, αλλ᾿ είχε στο πλϊ του την σζυγ του, τον ασθενή Διδοχο, τις θυγατρες του, τους υπηρτες του, ναι, και όλο τον Ρωσικό λα. Τα όπλα των τσεκιστών (σ.σ. των κρατικών οργνων της τρομοκρατας) ήσαν εστραμμνα εναντον όλου του Ρωσικού λαού και όχι μνο εναντον του. Νομζω ότι την στιγμή εκενη ανησυχούσε για όλο τον Ρωσικό λα, ίσως για όλο τον κσμο, διτι τα όπλα των αθων απειλούν τρα όλον τον κσμο.
Μετά από όλα αυτνα διστση κανες να τον αποκαλση Άγιο; Μγιστε Ρώσε Άγιε, Μεγαλομρτυς Νικλαε, πρσβευε τω Θεώ υπέρ ημών!
Δεν εντρπομαι καθλου να προφρω αυτά τά λγια. Μου λγουν, ότι όσοι τον επικαλούνται στις προσευχς τους εισακοονται. (Οι αθεϊσταί) θλουν να με κατακρνουν, διτι δεν ημπορώ να λησμονσω, ότι επυροβλησαν τον Ρώσο Τσρο μαζί με τα παιδιά και την σζυγ του. Δεν ημπορούν να μου συγχωρσουν το ότι προσεχομαι γι᾿ αυτν. Αλλά τρα δεν προσεχομαι μνο γι᾿ αυτν, αλλά τον επικαλούμαι, για να προσευχηθή για μνα.
Ω μεγλε Άγιε της Ρωσικής χρας, Μεγαλομρτυς Νικλαε, μαζί με την πολυπαθή Οικογνει σου, πρσβευε τω Θεώ υπέρ ημών!» («Οι Ρώσοι Άγιοι Νεομάρτυρες…», ό.π., Μέρος Ε΄).
Υπάρχει όμως και μια πολύτομη έκδοση θαυμάτων, μετά θάνατον, του τσάρου Νικολάου, που κυκλοφόρησε στη Ρωσία υπό τον τίτλοΜε τις ευχές του Αγίου Τσάρου (ο τ. 5: Μόσχα 2000, σελ. 255) «από ευσεβείς Ορθοδξους πσης ηλικας και τξεως από όλες σχεδόν τις περιοχές της αχανούς Ρωσας, με την θερμή παρκλησι προς το Πατριαρχείο Μσχας να προβή και αυτό στην Ανακηρξι των Νων Μαρτρων, ειδικά της Βασιλικής Οικογενεας» (ό.π., Μέρος Η΄).

Το ήθος του τσάρου

Εκτός από τη μαρτυρία του Ζιλλιάρντ, που επικαλείται ο π. Δ. Ντούπκο, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι και η περίπτωση του ΆγγλουΚρολου Σντνεϋ Γκιμπς (Charles Sydney Gibbs), που διετλεσε από το 1908 δάσκαλος των παιδιών του τσάρου στην αγγλική γλώσσα και έμεινε μαζί τους μέχρι την εξορία τους, το 1917. «Ο Γκιμπς τσο πολύ συγκινθηκε από τον βο και το μαρτριο της Βασιλικής Οικογενεας, ώστε το 1934 έγινε Ορθδοξος! Κατπιν έγινε Μοναχός με το όνομα Αλξιος και μετά Ιερομναχος με το όνομα Νικλαος. Τα δο ονματα, Αλξιος και Νικλαοςέλαβε προς τιμήν του Διαδχου και του Τσρου» (ό.π., Μέρος Στ΄, όπου και σχετικές φωτογραφίες).
Ίσως εδώ αξίζει να παρατηρήσω ότι ο τσάρος φέρεται ειπών, γύρω στο 1910, προς τον πρόεδρο του υπουργικού συμβουλίου Πέτρο Στολύπιν (1862-1911) «Η Ρωσία χρειάζεται ένα εξιλαστήριο θύμα, και το θύμα αυτό θα είμαι εγώ» (στο ίδιο, Μέρος Δ΄). Τα λόγια αυτά δεν είναι παράλογα, αν τα συσχετίσουμε με τα προαναφερθέντα για την επιστολή του αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ και την προφητεία της αγίας Παρασκευής του Ντιβέγιεβο.
Η εικόνα του Νικολάου Β΄ ως ενός ανθρώπου που χαρακτηριζόταν από καλοσύνη, απλότητα και ειλικρινή ευσέβεια επαναλαμβάνεται και σε άλλες μαρτυρίες, εκτός από τις παραπάνω των Gilliard και Gibbs (που είναι σημαντικές, γιατί όταν έγραψαν δεν είχαν πια τίποτα να κερδίσουν – ιδίως ο δεύτερος, που η αξιοπιστία του ενισχύεται από το ότι όχι μόνο άλλαξε θρήσκευμα αλλά έγινε και μοναχός), όπως στις Αναμνήσεις της Άννας Βυρούμποβας, φίλης της τσαρίνας, που εκδόθηκαν στη Φινλανδία μετά τα γεγονότα (η Άννα Βυρούμποβα, 1884-1964, συκοφαντήθηκε ως ερωμένη του Ρασπούτιν, όμως επαναστατική επιτροπή που τη συνέλαβε και την εξέτασε διαπίστωσε ότι ήταν παρθένος). Μπορεί να πει κάποιος ότι τέτοιες μαρτυρίες προέρχονται από κύκλους φιλικούς προς τον τσάρο, συνεπώς είναι μεροληπτικές, δεν παύουν όμως να είναι μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν. Επιπλέον, και οι αντίθετες μαρτυρίες, που τον θεωρούν εκφραστή της τυραννίας και στηλιτεύουν τα αλλεπάλληλα πολιτικά του λάθη, προέρχονται από κύκλους ιδεολογικά εχθρικούς προς αυτόν, και μάλιστα από την παράταξη των δολοφόνων του, επομένως επίσης είναι μεροληπτικές.
Σώζεται επιστολή της κόρης του Όλγας (μίας από τις νεομάρτυρες), όπου η νεαρή πριγκίπισσα αναφέρει: «Ο πατέρας παρακαλεί να μεταφέρετε σε όλους, όσοι παραμένουν πιστοί σε αυτόν, και σε όσους μπορούν να αντιδράσουν, να μην εκδικηθούν χάριν αυτού, διότι αυτός τους έχει ήδη συγχωρήσει όλους και προσεύχεται για όλους. Επίσης, να μην εκδικηθούν για τον εαυτό τους. Να ενθυμούνται δε ότι το κακό, το οποίο τώρα υπάρχει στον κόσμο, θα γίνει ισχυρότερο, αλλ’ όμως το κακό δεν νικάται διά του κακού, αλλά μόνο διά της αγάπης…» (παρατίθεται στο Μέρος Η΄).
Την επιστολή αυτή φυσικά δεν την είδα, μόνο διάβασα γι’ αυτήν. Ωστόσο η επαλήθευση της ύπαρξής της, για μένα, αίρει κάθε επιφύλαξη για το υψηλό χριστιανικό ήθος του τσάρου, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του.
Αν και ο Νικόλαος αναμφίβολα ήταν αποτυχημένος ως αυτοκράτορας και όλη η θητεία του στο θρόνο ήταν μια διαδοχή πολιτικών λαθών, αυτό δεν αποκλείει να ήταν άνθρωπος υψηλής ηθικής ποιότητας. Όσο κι αν τα θαλάσσωσε, πάντως δεν φαίνεται να επιδίωξε προσωπικό κέρδος από το αυτοκρατορικό αξίωμά του. Όταν η άσχημη κοινωνική και πολιτική κατάσταση της χώρας (που συσσωρευόταν επί πολλές γενιές) έφτασε στο απροχώρητο, παραιτήθηκε χάριν της πατρίδας και από το θρόνο και από το δικαίωμα να τον διαδεχτεί ο γιος του, και έδωσε οδηγία στον αδελφό του να ορκιστεί ότι θα κυβερνήσει κατά τις επιθυμίες του λαού. Σημειωτέον, ότι ένας ισχυρός και ικανός τσάρος δεν έπεται καθόλου ότι θα ήταν και φιλολαϊκός μεταρρυθμιστής και, τουναντίον, θα ήταν και εξαιρετικά δύσκολο να πέσει από την εξουσία.
Προσθήκη, από το άρθρο του Γ. Αλεξάνδρου «Μπορεί λοιπόν να είναι άγιος ο τσάρος Νικόλαος;», που περιελήφθη στο ίδιο ένθετο: «Υπάρχουν πολλές μαρτυρίες βεβαίως που λένε για το αγαθόν της προσωπικότητας του τσάρου και αυτές είναι σημαντικό να μην αποκρύπτονται. Είναι χαρακτηριστική η διήγηση του μητροπολίτη Νέστορα Ανίσιμοφ Νικολάι Αλεξάντροβιτς (1884-1962), του ιεραποστόλου των λαών της Ανατολικής Σιβηρίας. Όταν έφτασε σε εκείνη την σιβηρική γη και ειδικά στην Καμτσιάκα, συνάντησε τους Εσκιμώους, τους Σιβήριους και τους Τσούτσκους κατοίκους της οι οποίοι βρισκόντουσαν σε επίπεδο νεολιθικής εποχής. […] Οι άνθρωποι αυτοί συνθλίφτηκαν από μια τρομακτική καταπίεση και στην κυριολεξία βρέθηκαν στα πρόθυρα της γενοκτονίας. Ο Ρώσος ιεραπόστολος ένιωσε πνευματικό του καθήκον να υπερασπιστεί αυτούς τους ανθρώπους από την αυθαιρεσία της ντόπιας ρωσικής εξουσίας. Κανείς όμως δεν έδινε σημασία στα παράπονά του για την καταπίεση των αυτοχθόνων. Έφθασε λοιπόν μέχρι την Αγία Πετρούπολη. Πήγε και βρήκε ανώτερους διοικητικούς υπαλλήλους, υπευθύνους εταιριών που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή, μητροπολίτες, ακόμα και την Ιερά Σύνοδο. Όλοι τον αντιμετώπισαν με έκπληξη αλλά και πολλές φορές με περιφρόνηση. Προσευχόταν συνεχώς στον Θεό να δώσει κάποιος λύση στα προβλήματά του, μέχρι που κατάφερε να βρεθεί από ευτυχή σύμπτωση μπροστά στον τσάρο.
Ο ίδιος στα Απομνημονεύματά του αναφέρει ότι ο τσάρος Νικόλαος ήταν ο μόνος που τον άκουσε με προσοχή στην Αγία Πετρούπολη και του ικανοποίησε όλα τα αιτήματα. Ο ιεραπόστολος βρήκε συνομιλητή στο πρόσωπο του τσάρου, όταν δεν μπορούσε να βρει συνομιλητή ούτε στους μητροπολίτες ούτε στους ανθρωπιστές της εποχής του».
Αν ο Νικόλαος ήταν τέτοιος άνθρωπος, καλός, απλός και ευσεβής, άσχετα αν ήταν αποτυχημένος κυβερνήτης, τότε δεν υπάρχει ηθικό εμπόδιο στο να είναι άγιος.

Επίλογος

Για το παρόν άρθρο περιμένω αντιδράσεις κυρίως από τρεις πλευρές.
Από ορθολογιστές, πιστούς ή άπιστους, που θα θεωρήσουν πρωτόγονη και άξια περιφρόνησης την πνευματική κατανόηση της ανθρώπινης ιστορίας, που προβάλλεται εδώ, και πιθανόν να σκανδαλιστούν και να οργιστούν που υπάρχει στις μέρες μας κάποιος που συνεχίζει να αναφέρεται σε κάτι κατάλληλο μόνο για τα σκουπίδια.
Από αριστερούς διαφόρων αποχρώσεων, που θα θεωρήσουν βλασφημία το χαρακτηρισμό της Οκτωβριανής Επανάστασης σ’ αυτό το άρθρο ως παγίδας του διαβόλου με πρόσχημα τα κοινωνικά προβλήματα και πραγματικό στόχο την απώλεια ψυχών (ναι, αυτό είπα).
Από Έλληνες πατριώτες, πιθανότατα πιστούς, που θα ανησυχήσουν μήπως, προβάλλοντας ένα τόσο ρωσικό εκκλησιαστικό θέμα, δίνουμε έδαφος στους Ρώσους, ώστε να μας πάρουν την πρωτοκαθεδρία της παγκόσμιας Ορθοδοξίας ή ακόμη και τον τίτλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το πατριαρχείο Μόσχας.
Στους πρώτους από τους παραπάνω αδελφούς μας έχω να απαντήσω ότι το μείζον ζήτημα, από το οποίο κρίνεται η εγκυρότητα της παραπάνω ερμηνείας, είναι το ερώτημα για την ύπαρξη του Θεού και την αλήθεια της (Ορθόδοξης) πρότασης για τη σωτηρία του ανθρώπου (ένωσης με τον Τριαδικό Θεό εν Χριστώ). Το ζήτημα αυτό έχει αναλυθεί πολλάκις και η διαπραγμάτευσή του ξεφεύγει από τα πλαίσια του παρόντος άρθρου. Αν ωστόσο η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα είναι καταφατική, τότε η σωστή κατανόηση της ιστορίας είναι η πνευματική και όχι η πολιτική, οικονομική κ.τ.λ. Εντέλει, θα επαναλάβω κάτι που έγραψα στην αρχή, ότι η εποχή μας κατά κανόνα αποδέχεται με θαυμασμό μέχρι αγιοποίησης (εξιδανίκευσης) την κουλτούρα κάθε λαού και δεν θεωρεί «πνευματικό σκουπίδι» ούτε την πλέον πρωτόγονη ειδωλολατρία, οπότε ελπίζω να γίνει ανεκτή η ορθόδοξη οπτική της ιστορίας, γιατί κι αυτή εκφράζει μια κουλτούρα και αν μη τι άλλο δικαιούται κάποιο σεβασμό, ακόμη και από εκείνους που διαφωνούν μ’ αυτήν.
Βέβαια, διαισθάνομαι μια αντίρρηση: ίσως κάποιος αντιτείνει ότι η ορθόδοξη κουλτούρα δεν δικαιούται σεβασμό, όντας η ίδια «μισαλλόδοξη» απέναντι στις αιρέσεις και τις διάφορες θρησκείες. Ακόμη κι αν αυτό ήταν αληθές, υπάρχει χώρος για όλους στο μεταμοντέρνο σύμπαν – συνεπώς και για μας – αρκεί να μη διαπράττουν εδώ και τώρα εγκλήματα. Όμως εκτός των άλλων, αυτή η αντίρρηση δεν είναι ορθή. Η Ορθοδοξία δεν είναι μισαλλόδοξη απέναντι στις αιρέσεις και τις θρησκείες, απλώς η σχέση της με αυτές είναι αντίστοιχη με τη σχέση της επιστημονικής ιατρικής προς τις εμπειρικές και τις μαγικές θεραπευτικές τεχνικές [Πω πω, τι «μισαλλόδοξος» που είμαι! Ας δώσω γρήγορα την επόμενη παραπομπή: (3)].
Στους δεύτερους αδελφούς μας έχω να απαντήσω ότι ο σκανδαλισμός τους είναι καθαρά θρησκευτικός. Αισθάνονται ότι η θρησκεία τους (δηλ. αυτό που βιώνουν ως αλήθεια) βάλλεται από μιαν άλλη θρησκεία. Σημειωτέον ότι ο μαρξισμός είναι θρησκεία (με συγκεκριμένη οντολογία και άποψη περί της ανθρώπινης σωτηρίας, μάλιστα εσχατολογική) και ο υπαρκτός σοσιαλισμός κάθε μορφής εμφάνισε σαφή θρησκευτικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, δε μπορούμε να παραβλέψουμε τα ιστορικά γεγονότα, τα οποία μας οδηγούν σε συγκεκριμένα συμπεράσματα, έστω και ανάλογα με τις ιδεολογικές και γενικότερα πνευματικές προϋποθέσεις του καθενός.
Τέλος, στους τρίτους αδελφούς μας έχω να πω ότι κάθε Ορθόδοξος άγιος είναι άγιος για όλη την ανθρωπότητα, απ’ όποιο έθνος ή φυλή κι αν προέρχεται, και δεν επιτρέπεται ούτε να «κατασκευάζουμε» έναν άγιο για πολιτικούς λόγους (που δεν το κάνουμε) ούτε και να αποκρύπτουμε την αγιότητά κάποιου για παρόμοιους λόγους. Αν ως Έλληνες θέλουμε να έχουμε την πρωτοκαθεδρία στην Ορθοδοξία (επειδή αγαπούμε το Χριστό και το συνάνθρωπο κι όχι για λόγους εθνικιστικής αλαζονείας, που είναι απορριπτέοι), δηλαδή να κοπιάζουμε περισσότερο γι’ αυτήν και να σταυρωνόμαστε περισσότερο, θα πρέπει να ανησυχήσουμε για την πνευματική και αγιοπνευματική κατάρτιση των ιερέων μας και ολόκληρου του λαού μας και να φροντίσουμε, με νηπτικό αγώνα, να αναδείξουμε αγίους Πατέρες εφάμιλλους με τους σημαντικούς Ρώσους Πατέρες των τελευταίων αιώνων, από τον άγιο Παΐσιο Βελιτσκόφσκι μέχρι τον άγιο Γέροντα Σωφρόνιο του Essex, και μεγάλους αγίους μάρτυρες απέναντι στον καπιταλιστικό αθεϊσμό και τον κατακλυσμό του new ageσυγκρητιστικού παγανισμού, εφάμιλλους με τους αγίους νεομάρτυρες των Ρώσων ενάντια στον κομμουνιστικό αθεϊσμό. Κατά τη γνώμη μου, αυτά και όχι θρησκευτικο-πολιτικές ανησυχίες θα μας οδηγήσουν στο δρόμο της βασιλείας των ουρανών, που είναι ο μέγιστος πόθος και το αιώνιο αγαθό, ενώ τα πολιτικά πράγματα είναι ρέοντα και πρόσκαιρα.

     Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης